?> su ayısı arşivleri - Kişisel Gelişim
Aug 072013
 
1,703 views

Uzay Koşullarına Dayanabilen Ayılar

Gözyaşı Damlası, bir çiçek adı.

Gözyaşı Damlası

Gözyaşı Damlası

Eski ofisimizde bir sürü saksıda bu bitkiden vardı.

Bu bitki, muazzam bir üreme mekanizmasıyla donanmıştı. Dalları, toprağa değdiği yerde hemen kök salıyordu. Sarmaşık gibi uzayıp gidebiliyordu gövdesi. Ayrıca, yapraklarının etrafından, kolayca dökülen ve hemen çimlenebilen tohumlar üretiyordu. Susuzluğa dayanıklıydı. Bakım istemiyordu. Kısacası her ortama ayak uydurabilir gibiydi.

Dayanıklılığına ve yaratıcı çoğalma yeteneklerine hayrandım.

Geçen kış başında, küçük bir iç bahçesi olan yeni ofisimize taşındık. Elbette çiçeklerimiz de bizimle birlikte geldi. Onları saksılarıyla birlikte iç bahçemize yerleştirdik. Kışın da hepsini plastik bir örtü altında korumaya aldık.

Havalar kırılıp, serayı kaldırma zamanı gelince hiç beklemediğimiz bir sürprizle karşılaştık. Tüm diğer çiçekler kışı rahatça atlatmışken, Gözyaşı Damlalarının hepsi ölmüştü. Her koşula uyum gösterebileceğini zannettiğim o bitkilerden, tek bir tane bile kalmamıştı. Yapılabilecek hiç bir şey yoktu.

Sonra internetten biraz araştırma yaptım. Ülkemizde genellikle “Gözyaşı Damlası” olarak tanınan bu bitkinin ana vatanı Madagaskar. Latince ismi Bryophyllum daigremontianum. İngilizcede Mother of Thousands, Mexican Hat Plant veya Kalanchoe daigremontiana olarak tanınıyor. Susuzluğa dayanıklı, tropik bir bitki. En zayıf yanı ise düşük ısı koşulları ve yapraklarının ıslanmasıymış. Öyle görünüyor ki, onları kışın soğuğundan korumak amacıyla oluşturduğumuz ilkel sera koşulları bu bitkinin ölüm fermanı oldu.

Her canlının dayanabildiği ve dayanamadığı belli doğa koşulları var.

Gözyaşı Damlası yüksek ısı ve susuzluk koşullarına çok iyi dayanabilirken; ıs düştüğünde veya nem oranı yükseldiğinde her şey tersine dönüyor.

Pek çok canlının dayanıklı olduğu “aşırı” koşullar tek taraflı. Ya yüksek ısıya dayanabiliyor, ya da düşük ısıya; ya aşırı suya dirençli, ya da aşırı susuzluğa… Kış uykusuna yatabilen ağaçlar bu konuda biraz daha şanslı.

“Çok aşırı” koşullara dayanabilen bazı canlılar da var. Örneğin pek çok canlı en fazla 70 derece santigratlık bir ısıya dayanabilirken, bazı krater göllerinde kaynar suyun içinde yaşayan balıklar var. Okyanus tabanında yaşayan ve binlerce atmosferlik basınca dayanabilen canlılar biliyoruz. Yine deniz diplerindeki volkanik bacaların çevresinde, yüksek ısı ve kükürt yoğunluklu ortamda yaşayabilen bazı mikroorganizmalar ve solucanlar var. Toprağın yüzlerce metre derinliklerindeki basınç altında yaşayan organizmalar da keşfedildi.

Ancak, öyle bir yaratık var ki, dayanabildiği “çok aşırı” doğa koşullarıyla gerçekten parmak ısırtıyor. Bu canlının adı: Su Ayısı. Adında ayı geçse de, bu hayvancıkların boyutları 1 milimetreyi bile bulmuyor.

Su Ayısı - (Wikipedia)

Su Ayısı – (Wikipedia)

Su Ayısı yada tardigrade isimli bu yaratıklar hem suda, hem de karada yaşayabiliyor. Hatta suyun hiç olmadığı ortamlarda bile. -200 C (-328 F) seviyesindeki düşük ısıya dayanabiliyor. Onları öldürmeden +150 C (+300 F) kadar ısıtabiliyorsunuz. Normal atmosfer basıncının 6000 (6 bin) katına ve insanlar için ölümcül olan radyasyonun binlerce katına dayanabiliyorlar.

2007 yılında yapılan bir deneyde dış uzay boşluğunda, vakum ve güneş radyasyonuna 10 gün boyunca açık bırakılan deneklerden %68’i canlı kaldı ve bunların bir kısmından da sağlıklı yavrular üredi.

Aşağıdaki videoda bu ilginç yaratıklar tanıtılıyor (ingilizce).

Açıkçası, biz insanlar, keyfi davranışlarımız sonucunda dünyamızı yaşanmaz hale getiriyor olsak ta, evrimin yaşamla ilgili pek çok B planı olduğunu görmekle biraz teselli buluyorum.

Demek ki, biz kendi gezegenimizi havaya uçurup milyarlarca parçaya ayırarak uzay boşluğuna savursak bile, uygun zaman ve koşulları bekleyen sayısız yaşam tohumu o koşullarda bile varlığını koruyabilecek.

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:
http://www.drought-smart-plants.com/spotted-leaves-with-tiny-baby-plants.html#.UgIHAo17IVk
http://homeguides.sfgate.com/care-bryophyllum-daigremontianum-plant-22308.html
http://blogs.smithsonianmag.com/science/2012/09/how-does-the-tiny-waterbear-survive-in-outer-space/
http://www.youtube.com/watch?v=7W194GQ6fHI
http://en.wikipedia.org/wiki/Tardigrade
http://serc.carleton.edu/microbelife/topics/tardigrade/index.html
http://sun.iwu.edu/~tardisdp/tardigrade_facts.html