?> hızlı ve etkin öğrenme arşivleri - Kişisel Gelişim
Sep 212014
 
1,022 views
Eran Katz

Bellek Şampiyonu Eran Katz

Guiness Hafıza rekortmeni Eran Katz, Ulus Özel Musevi Okulları’nın 100. Yıl etkinlikleri çağrılısı olarak geldiği İstanbul’da başarılı bir seminer verdi.

Seminer sırasında izleyicilerin söylediği rasgele rakamlardan oluşan 38 basamaklı bir sayı Katz tarafından baştan sona ve sondan başa kadar hatasız bir şekilde tekrarlandı. Katz, kullandığı tekniğin rakam gruplarıını sözcüklere  dönüştürmek ve bu sözcükleri de anlamlı bir öykü haline getirmekten ibaret olduğunu açıkladı.

Bazılarının savunduğu gibi “fotoğrafik hafıza” adı verilen bir yeteneğin hiç kimsede bulunmadığını; fakat uygun teknikler kullanarak herkesin belleğini güçlendirebileceğini vurguladı.

Kalıcı belleğimize yerleştirilecek bilgilerde ilgi, ilişkilendirme ve abartmanın önemine dikkat çeken konuşmacı, sözkonusu tekniklerin aslında binlerce yıldan beri kullanılmakta olduğunun da altını çizdi.

Katz, konuşmasında, herhangi bir dili bir aylık düzenli bir çalışma sonunda günlük gazeteleri kolayca takip edebilecek düzeyde öğrenmenin mümkün ve kolay olduğunu belirtti.

Katz’a göre herşeyi aklımızda tutmamız mümkün değil.  Buna gerek te yok.  Ancak neleri aklımızda tutmamız gerektiğine baştan karar verirsek, belleğimizi başkalarını şaşırtacak kadar güçlü bir hale getirebiliriz.

Katz’ın 15 dile çevrilmiş olan hafıza teknikleri konulu kitaplarını, muhtemelen yakın bir gelecekte Türkçe olarak ta okumamız mümkün olacak.

Eran Katz’ı ve onun Türkiye’ye gelmesine fırsat yaratanları içtenlikle kutluyorum.

Ahmet Aksoy

 

Jan 032014
 
2,642 views

Kavgacılara Müjde – Yumruk Sıkmak Belleği Geliştiriyor

Yumruk

credit: commons.wikipedia.org

İnanılır gibi olmasa da, 24 Nisan 2013 tarihinde “PLOS ONE” (Public Library Of Science) tarafından yayınlanan bilimsel makale tam da bunu söylüyor: Öğrenirken sağ yumruğunu sık, hatırlamak için sol yumruğunu sık. Eğer solaksan sırayı değiştir.

Ruth E.Propper, Sean E. McGraw, Tad T. Brunyé ve Michael Weiss tarafından yayınlanan yazının giriş bölümünde şunlar var:

“Tek taraflı yumruk sıkma, diğer taraftaki beyin lobunun ön bölümündeki sinirsel etkinliği arttırır. Bu şekilde yumruk sıkma, seçilen bir yarıkürenin “işleme yöntemi” algılamasındaki artışla da ilintilidir. Bu bulgular birlikte ele alındığında, tek taraflı yumruk sıkmanın, bellek kodlaması ve hatırlama sırasında beyin yarıkürelerinin özel davranışlarının test edilebileceği hipotezini destekler…”

Bu bakış açısıyla yola çıkan araştırmacılar sağ elini kullanan 50 denekle çeşitli gruplar oluşturarak deney yapıyorlar.

Deneyin yapıldığı yer New Jersey, Montclair State University. Çalışmanın maddi desteği Amerikan ordusu tarafından sağlanıyor.

Deneyde 2 gruba ayrılan 72 sözcük kullanılıyor.

Denekler 5 cm çapındaki pembe renkli lastik bir topu öğrenme ve hatırlama eylemleri öncesinde 45 saniye boyunca sıkıyor, 15 saniye ara veriyor ve sonra tekrar 45 saniye boyunca sıkıyorlar. Kontrol grubu ise elindeki topları sıkmadan sadece gevşek bir şekilde tutuyor.

Her denek tek başına teste alınıyor.

Deney sonunda, öğrenme aşamasından önce sağ ellerindeki, hatırlama aşamasından önce ise sol ellerindeki lastik topu 90 saniye süreyle sıkan denekler en yüksek başarı oranını elde ediyorlar.

Bu deney, asıl eylemi yapan bölgenin bulunduğu yarıkürenin önceden aktive edilmesinin başarı oranını arttırdığını açıkça gösteriyor.

Sağ yumruğun sıkılması, deneğin sol beyin yarıküresinde yer alan öğrenme fonksiyonunu aktive ediyor. Sol yumruğun sıkılması ise, aynı deneğin sağ beyin yarıküresinde bulunan hatırlama fonksiyonunu daha etkin hale getiriyor.

Özellikle öğrenciler için denemesi kolay bir yöntem bu. Hemen bir stres topu edinin. Çalışmaya başlamadan önce topu 90 saniye süreyle sağ elinizle sıkın. Araya da 15 saniye koyun. Bilgilerinizi test ederken, veya sınav öncesinde bu kez aynı topu aynı sürelerle sol elinizle sıkın.

Elde edeceğiniz sonucu bize bildirmeyi sakın unutmayın!

Yazılarımızı paylaşın ve bizi izlemeye devam edin.

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:
http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0062474
http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0053861
http://www.bbc.co.uk/news/health-22270716
http://www.abc.net.au/science/articles/2013/04/25/3744552.htm
http://www.huffingtonpost.com/2013/04/25/clench-fist-memory_n_3148463.html
http://www.medicalnewstoday.com/articles/259678.php
http://healthland.time.com/2013/04/29/grasping-memory-with-both-hands/
http://www.islandcrisis.net/improve-memory-by-clenching-fists/

Dec 292013
 
1,323 views

Hızlı ve Etkin Öğrenme için Sihirli Bir Reçete Var mı?
Beyin fonksiyonları işleyen herkes her an bir şeyler öğrenir.

Ancak önemli olan şey elde edilen bilginin ne kadar zaman içinde edinildiği ve daha sonra nasıl kullanılabildiğidir. Çünkü başarı büyük ölçüde buna bağlıdır.

sinapslarDiyelim ki süper bir belleğiniz var. Gördüğünüz, işittiğiniz, okuduğunuz herşey belleğinize yerleşiyor. Atladığınız tek bir ayrıntı bile yok. Ancak küçük bir sorununuz var: bu bilgilerin hiç birine tekrar ulaşamıyorsunuz. Bu durumda, o belleğin size bir yararı olmuyor demektir. O “süper” özellik, işe yaramaz bir özelliğe dönüşüyor.

Diyelim ki yine süper bir belleğiniz var. Gördüğünüz hiç bir yüzü unutmuyorsunuz. Ancak bir eksiğiniz var. Bu gördüğünüz yüzlerin kime ait olduğuna ilişkin hiç bir ayrıntıyı belleğinizde tutamıyorsunuz. Ekranda mı görmüştünüz? Yolda yürürken yanınızda geçen biri miydi? Ya da size çok yakın birine mi ait?

Burada da yararsız bir bilgi sözkonusu. Sanki elinizde devasa bir fotoğraf albümü var ama, içindekilerin kim olduğu belli bile değil…

Asıl önemli bilgi, gerektiği zaman anımsayıp kullanabildiğiniz bilgidir. Üstelik bu bilginin bilinçli zihniniz tarafından tüm ayrıntılarıyla anımsanması bile şart değil. O bilgi, bilinçaltınızın sezgi sistemindeki depoya atılmış ve etrafınızda olup bitenleri değerlendirirken kullandığınız filtre sisteminin bir parçası da olabilir. Ya da siz öğrenciyken ders kitabınızda yer alan ve bir daha hiç bir zaman işinize yaramayacağını düşündüğünüz bir başka bilgi de…

İşte bu bilgilerden bir kısmı çevremizdeki enformasyon sağanağından kaynaklanan ve kaçınmaya, azaltmaya çalıştığımız bilgilerdir. Bir kısmı ise bilinçli olarak öğrenmek istediğimiz, ancak bellek sistemimize yerleştirmekte zorlandığımız bilgilerden oluşur.

Açıktır ki asıl istediğimiz bilinçli, hedef koyarak, amacımızı baştan belirleyerek gerçekleştirdiğimiz öğrenme yöntemine hakim olabilmektir.

Amacımız: İstediğimizde yeniden hatırlayabileceğimiz ve bilinçli olarak baştan belirlediğimiz bilgileri en kısa zamanda, en etkin şekilde zihnimize yerleştirmektir.

Aslına bakarsanız, bu amaca erişmek sanıldığı kadar zor değil. Tek yapmamız gereken şey kendimiz için en uygun öğrenme ve anımsama yöntemlerini saptamak ve bu yöntemleri sürekli kullanarak onları kalıcı alışkanlıklar haline dönüştürmektir.

Öncelikle insan beyninin nasıl çalışmakta olduğunu anımsamakta yarar var.

yıldızlarBildiğiniz gibi beynimizde yaklaşık 100 milyar sinir hücresi, yani nöron bulunuyor. Ayrıca 900 milyar kadar da glial hücre bulunuyor. Bütün bu hücreler kendi aralarında yaklaşık 100 trilyon bağlantıya (sinaps) sahip. Ortalama bir insan beynindeki toplam sinaps sayısı, kabaca, şu anda bildiğimiz evrendeki toplam yıldız sayısına eşit.

Bu bilgiyi öncelikle vermek istedim. Çünkü bazı insanlar fazla bilgi ile beynimizin dolabileceği ve önemli bilgilere yer kalmayacağı endişesi taşıyor. Yukarıdaki rakamları ve beyin işlevlerinin elektrokimyasal süreçlerle sağlandığını dikkate aldığımızda, olağan bir insan ömrü için bu kapasiteyi doldurmanın mümkün olamayacağını rahatlıkla söyleyebiliriz.

Öte yandan, beynimizi bir bilgi çöplüğü haline getirmenin de bir anlamı yok.

İşte bu yüzden bilinçli bir seçim sistemi kullanarak edinmek istediğimiz bilgilerin omurgasını belirlememiz; “Hızlı ve Etkin Öğrenme” için hedefimizi, ne yapmak istediğimizi baştan saptamamız gerekir.

Belli bir konuda uzmanlaşmak isteyebilirsiniz. Ya da genel kültür bilgilerinizi geliştirmek ve hemen hemen her konuda belli bir miktar bilgi edinmek istiyor olabilirsiniz. Belki de çok daha basit bir hedefiniz var: Sadece yeni tanıştığınız kişilerin isimlerini kolayca öğrenmek ve öğrendiğiniz bu isimleri kolayca anımsamak istiyorsunuz.

Bütün bu hedeflere hem kişisel özellikler, hem de bilginin yapısı nedeniyle farklı öğrenme teknikleri kullanarak ulaşmak mümkündür. Bu konuda herkes için ve her tür bilgi için geçerli hazır bir reçete yoktur. Kişisel reçeteyi bulma ödevi, kişinin kendisine düşer.

Bu konuda bizler size kendi yolunuzu bulabilmeniz için sadece yardımcı olabiliriz. Kısmen de olsa yolunuzu aydınlatmamız mümkün olabilir ama, hedefe kendiniz yürümek zorundasınız.

Önümüzdeki dönemde “Hızlı ve Etkin Öğrenme” konusuyla ilgili yazılar yayınlayacak; daha da önemlisi bu konuda yeni atölye çalışmaları başlatacağız. Etkin öğrenme, geniş ve karmaşık bir içeriğe sahip. Bu nedenle ne bizim ne de başkasının elinde “sihirli reçeteler” yok. Yapmamız gereken, bir yandan doğal yeteneklerimizin, algılama yöntemlerimizin, bilgileri işleme alışkanlıklarımızın farkına varıp onları tanımak; öte yandan yararlı alışkanlıklarımızı geliştirip, zararlı veya yararsız olanlardan kurtulmaktır.

Böyle bir çalışmanın sonunda, edinmek istediğiniz bilgiye rasgele deneme yanılmalarla veya gereksiz tekrarlamalarla ulaşmaya çalışmak yerine; akılcı, seçmeci, eski bilgilerimizle organik bağlar kuran ve gereksinim duyduğumuzda hemen erişebileceğimiz bilgileri kalıcı hale getiren bir sisteme sahip olacağız.

Lütfen yazılarımızı paylaşın ve bizi izlemeye devam edin.

Ahmet Aksoy