?> algıda seçicilik arşivleri - Kişisel Gelişim
Feb 142014
 
1,757 views

Memelerle İlgili Bilinmeyenler ve Memelerin Önemi

lambaÜzgünüm ama, sözünü ettiğim “meme”lerin, büyük olasılıkla, sizin ilk aklınıza gelen “meme”lerle bir ilgisi yok! Yandaki fotoğraf ta sadece bir lambaya ait.  Bu tür örnekler, zihnimizin çok basit araçlar kullanılarak, kolayca yönlendirilmeye açık olduğunu gösteriyor.  İster açıkça, ister kamufle edilerek yapılsın, sonuç pek fazla değişmiyor. Biz de affınıza sığınarak hem başlığı, hem de görüntüyü önemli bir konuya, bilinmeyen bir kavrama dikkatinizi çekmek için bu şekilde düzenledik.

Başlıkta sözünü ettiğimiz “meme” sözcüğünün aslı İngilizce. Okunuşu “mîm” şeklinde ve Türkçeye “mem” olarak girmiş. (TDK güncel sözlüğünde yer almıyor olsa da, wikipedia, uludağ sözlük, vb kaynaklarda mevcut.)

Bu kavramı ilk kez Richard Dawkins 1976 yılında yayınlanan “Gen Bencildir” (The Selfish Gene) adlı kitabında ortaya atmış.

Wikipedia bu sözcüğü “bir kültür içinde kişiden kişiye yayılan fikir, davranış veya stil” olarak betimliyor.

Ezgiler, düşünceler, sloganlar, moda, mimari, mem örnekleridir. Genlerin sperm ya da yumurtalar yoluyla bir bedenden diğerine atlayarak gen havuzunda çoğalmaları gibi, memler de, geniş anlamda taklit (etkileşim) denebilecek bir süreç yoluyla, bir beyinden diğerine sıçrayarak kendilerini çoğaltırlar.

Rasgele vereceğimiz bazı mem örnekleri şunlar olabilir:
Ezgiler
Düşünceler
Sloganlar
Moda
Mimari
Çömlekçilik
Ölümden sonraki yaşama inanmak
Şiirler
Romanlar
Öyküler
Fıkralar
Resimler
Karikatürler
Duvar resimleri
Graffitiler
Kaya resimleri
Yazılar
Hızlı Okuma
Yoga
Şehir efsaneleri
Argo

Nasreddin Hoca, Karagöz ve Hacivat ta birer mem odağıdır.

Memler, genlerin karşı karşıya kaldığı biyolojik evrimleşmeye benzer şekilde seçilime uğrar ve zaman içinde gelişerek olgunlaşır. Ya da kaybolup gider.

Susan Blackmore, Dawkins’in önermelerini daha karmaşık mem yapılarına uygulayan mempleks kavramını ortaya atmıştır. Mempleks, bir araya gelmiş ve birbiriyle güçlü bir şekilde etkileşen memlerden oluşur. Bu bakış açısıyla din ve bilim birer memplekstir. Oysa Dawkins dini “zihnin virüsü” olarak görmüştür.

Mem kavramı, pazarlama alanında “Memetic Marketing” biçiminde etkin bir şekilde yerini buluyor. “Viral Marketing” de aslında bir tür “Memetic Marketing” olarak tanımlanabilir.

Memlerin başarısı, genler gibi üç temel unsura bağlı görülüyor:
1- Uzun ömürlülük,
2- Doğurganlık,
3- Kopyalama sadakati (fidelity)

Son yıllarda ülkemizde yaşanan ahlaki değişim; “dürüstlük”, “hakkaniyet” gibi niteliklerin yerine “dayısı olmak”, “kazanç uğruna herşeyi mübah görmek”, “benim memurum işini bilir” gibi yeni memlerin devreye girmesiyle gerçekleşti. Bu memlerin toplumsal bütünselliği çürüterek, sonunda bir toplumsal çöküşe yol açması kaçınılmaz gibi görünüyor. (Yine de bu çöküşün, Anka Kuşunun kendi küllerinden yeniden doğması gibi yeni ve daha sağlıklı bir toplumsal yapılanmaya dönüşmesi mümkün.)

Eğer çok geç kalmadan memetik bir çıkış yolu bulunamazsa, tarihin çöplüğüne doğru hızlanarak gitmeye devam edeceğiz demektir.

Ahmet Aksoy

Kaynaklar:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Mem
http://en.wikipedia.org/wiki/Meme
Gen Bencildir, Richard Dawkins
The Selfish Gene, Richard Dawkins
http://www.uludagsozluk.com/k/mem/
http://www.bisav.org.tr/yayinlar.aspx?module=makale&yayinid=183&menuID=3_3&yayintipid=3&makaleid=1086
http://www.tevfikuyar.com/2011/acik-bilim-radyo-programi/acik-bilim-radyo-programi-10-bolum-memetik.html
http://pazarlamabitanedir.blogspot.com/2010/04/memetic-marketing-memetik-mimetik.html

Nov 032012
 
1,638 views

 

Yunus Balıkları

Daha önce yayınladığımız Algıda Seçicilik başlıklı yazımızda verdiğimiz resmin ergen ve ergen olmayan kişiler tarafından farklı algılandığını belirtmiştik.
Bazı arkadaşlarımız, resimdeki “yunus balığı” görüntülerini ayırt edemediklerini söylediler. Bu nedenle biz de bazı yunus balıklarının (7 adet) etrafına kırmızı çizgiler ekledik. Umarız faydalı olmuştur. Yunus görüntülerinin koyu renkli olduğunu ayrıca belirtelim.

Ahmet Aksoy